Ik hielp daarna thuis en op het land. Mijn moeder liet alles aan ons over, aan mij en mijn zus. Zij was altijd aan het werk. Mijn zus is nooit naar school gegaan. Ik deed van alles, ik kookte, hakte hout, sneed gras, zorgde voor de koeien, zocht naar groenten, kangkung[1] voor de verkoop. Ik verkocht voor mijn ouders onze producten op de fiets, zoals peper, Iwah Pe[2] en kangkung.

Bij ons thuis, vonden veel bijeenkomsten en gendurenan[3] plaats en daarom moest er altijd pacitan[4] worden gemaakt. Ik was degene die apem[5] en saté maakte. Mijn vader was een tukang pienter[6]. Mensen kwamen naar hem toe om advies en om een geschikte datum voor belangrijke zaken te bepalen, ngoleh dina[7]. Mijn moeder coördineerde de keuken bij alle bijeenkomsten. Ik hielp haar. Door al deze verantwoordelijkheden dacht iedereen dat ik ouder was dan mijn broer omdat ik veel verantwoordelijkheden op me nam. Het was niet zo dat mijn moeder mij alles leerde. Ik moest alles zelf ontdekken en ondervinden. Zij liet alles aan mij over. Ze gaf taken en dat was het. Zij zei er niet bij en liet ook niet zien hoe iets moest worden gedaan. Zij had zelf veel werk en daar concentreerde zij zich op. Mijn vader was een zorgzame man. Hij was degene die mij tips gaf, zoals ‘als je de volgende keer jangan bening[8] maak moet je iets meer suiker zetten’, dat soort tips.

Wij hebben de overtocht gemaakt naar Nederland nadat een neef van mijn man in Maassluis zei dat hij bereid was ons op te vangen. Voor alle zekerheid kochten wij een retourticket, want als wij geen werk zouden vinden, zouden wij niet blijven. Wij vertrokken op 2 september 1975, zonder de kinderen. Wij zijn met catering en een warung begonnen na een braderie. Wij hadden loempia’s, nasi, bami en warme broodjes verkocht. Dat beviel ons. Wij deden dat bij elke braderie en mensen raakten gewend aan ons. In 1996 zijn wij echt met een warung gestart.

[1] kangkung= waterplant dat als groente wordt gebruikt

[2] Iwah Pe = gerookt rog

[3] gendurenan= javaans woord, betekent hetzelfde als slametan

[4] pacitan = versnaperingen

[5] apem =  ronde koek gemaakt van gefermenteerd rijst en rijstmeel

[6]  tukang pienter = iemand met bijzondere gaven, in dit geval kenner van de Javaanse mystiek

[7] ngoleh dina = bepalen van een geschikte dag 

[8] jangan bening = groente gerecht (vergelijkbaar Indonesische sayur asem)